Of hennen broeds worden, en zo ja hoe vaak en goed, hangt af van het ras. Zo zijn Zijdehoentjes bijna het jaar rond broeds zodra ze een paar eieren zien. De Brahma is ook redelijk snel broeds. Een leghybride zal niet broeds worden – zo heeft elk ras de eigen ‘mate van broedsheid’.
Hoe herken je een broedse hen?
Een broedse hen wordt nog wel eens aangezien voor een zieke hen; ze scharrelt immers niet meer rond met de rest maar blijft maar binnen zitten. Toch is broedsheid niet moeilijk te herkennen; de broedse hen zit niet bol maar ligt als een soort platte, brede pannenkoek op het nest. Als je een ei voor haar legt zal ze dit onder zich rollen en als je te dicht in de buurt komt bewaakt ze haar nest: ze zal je met duidelijk geluid (een soort hoog ‘prrrprrrr’) laten weten dat je uit de buurt moet blijven. Doe je dat niet dan kan ze je lelijk pikken!
Moet je een broedse hen maar laten zitten tot het vanzelf overgaat?
Nee, absoluut niet. Meestal zul je geen kuikens willen als je hen broeds is, je moet ze dan broedsaf maken. Hier bestaan veel manieren voor die variëren van pure dierenmishandeling tot prima te doen. Soms zijn de dieren hardnekking broeds, dan moet je wat langer volhouden maar het mag nooit een reden zijn een dier bijvoorbeeld in een natte zak op te hangen (en nee, dat verzin ik echt niet!).
Broeden kost erg veel energie, vandaar dat broeden zonder dat je kuikens wilt echt niet aan te raden is. Een dier put zich dan uit voor niets, en een verzwakt dier is vatbaarder voor allerhande ongedierte en ziekten — geen aanrader dus.
Hoe maak je een hen broeds-af?
Als ze niet hardnekkig broeds is kun je haar van het nest af halen en de nesten afsluiten. Doe dit bij voorkeur als de andere hennen hun eitje kwijt zijn, anders hebben die een probleem en gaan ze noodgedwongen wildleggen.
Heb je een hardnekkig broedse hen dan gaat ze desnoods met een stalen smoeltje een stoeptegel of grassprietjes uitbroeden. Hier heeft een Brahma-dame eens meer dan een week bloedserieus een bezem proberen uit te broeden … Zucht.
Lukt het niet met het van het nest plukken en buiten zetten dan moet je hardere maatregelen treffen: haal de broedse hen van haar nest en zet haar, met water en graan / korrel, in een bench of ruime doos. Géén bodembedekking geven, gewoon een krantje. Laat haar daar minstens 24 uur in zitten, daarna kun je eens kijken of ze het broeden opgeeft. Zo niet dan meteen terug en nog eens 24 uur laten zitten – natuurlijk met voldoende water en voedsel, en niet op een tochtige plek.
Heb je een haan bij je hennen zitten dan kun je de haan ook samen zetten met de broedse hennen, de haan wil de dames immers treden en zal ze hun rust niet gunnen.
Kun je broedsheid voorkomen?
Nee, voorkomen kun je het niet maar je kunt het wel beïnvloeden. Door elke dag de eieren te rapen bijvoorbeeld – een hen die de kans krijgt eieren te verzamelen zal sneller en hardnekkiger broeds zijn dan wanneer de eieren dagelijks geraapt worden.
Door ook snel in te grijpen als een hen broeds wordt kun je wel eens voorkomen dat ze hardnekkig broeds wordt.
Let ook op ’stiekeme broedsters’: als je een hen kwijt bent is de kans groot dat ze ergens, goed verstopt in de bosjes, een nest heeft gemaakt en daar zit te broeden. Als je je dieren niet tijdig gaat zoeken wordt je op een dag verrast door een hen – hé, die had je al even niet meer gezien! – die trots aan komt lopen met een hele rij kuikentjes: “kijk eens wat ik deze zomer gedaan heb?”